بیروڕا

5/cate1/بیروڕا

پلاتفۆڕمی کوردستان

5/cate2/KP

ئابووری

6/cate2/ئابووری

ڕاپۆرت

6/cate3/ڕاپۆرت

چاوپێکەوتن

5/cate4/چاوپێکەوتن

گەلەری

3/cate6/گەلەری

هەمەڕەنگ

5/cate5/هەمەڕەنگ

وەرزش

5/cate1/وەرزش

ڤیدیۆ

3/cate6/ڤیدیۆ

نوێترین بڵاوکراوەکان

چەند سەرنجێك لەسەر پۆستی سەرۆك كۆمار



ئاکۆ ئاڵی
-
ماوەی چەند خولە پۆستی سەرۆك كۆماری عێراقی فیدراڵ لای كوردە، لەناو كوردیش لای یەكێتی نیشتمانی كوردستانەو مام جەلال بۆ ماوەی دوو خول سەرۆك كۆمار بووە، دواین خولیش دكتۆر بەرهەم ساڵح لەدەرەوەی سازانی پارتی و یەكێتی ئەو پۆستەی گرتە دەست. ئەوەی گرنگە لەبەراوردی خولەكان و تواناكان، كات و رووداوەكانی سەردەمەكان لەبەرچاو بگیرێت، مام جەلال جگە لەوەی خاوەن كەسایەتیەكی دیارو شارەزایەكی قاڵ بووی سیاسی بوو، لەهەمانكاتدا حزبەكەی و تارادەیەكیش پارتی و لایەنەكانی دیکە پشتیوانییان كرد، ئەمە جگە لەوەی لەسەردەمی ئەودا هێزێكی چەكدای وەك حەشدی شەعبی بوونی نەبوو، بۆیە دەكرێت لەبەراوردكاریدا ئەو هۆكارو دەركەوتە نوێیانە لەبەر چاوبگیرێت كە كاریگەریی زۆریان لەسەر دۆخی سیاسی و پەیوەندیەكانی نێوان هەرێم و بەغداد هەبووە، واتە دۆخەكە بەتەواوەتی جیاوازی گەورەیان هەبووە.

قۆناغی دكتۆر بەرهەم، جگە لەبوونی هێزێكی خاوەن ئەزموونی شەركەری خاوەن شەرعیەتی خوێنی پرچەككراوی حەشدی شەعبی بەباشترین چەكەكانی هاوپەیمانان، جگە لەوەی دۆخی ناوخۆ بەهۆی خۆپیشاندانەكانی تشرینەوە ئاڵۆزییەكی زۆری بەخۆیەوە بینی و بوە هۆی ئەوەی سەرۆكی حكومەت دەستلەكاربكێشێتەوە، لەهەمانكاتدا دروست بوونی ئاڵۆزییەكانی نێوان ئەمریكاو ئێران و دابەزینی نرخی نەوت و هاتنی پەتای كۆرۆنا، هەموو ئەمانە بوونە هۆكارگەڵێك كە ئەركی دكتۆر بەرهەم قورستر بكات، لەپاڵ ئەمەشدا بەهۆی ئەوەی بەسازان پۆستەكەی وەرنەگرتبوو زۆربەی حزبە كوردستانییەكان نەك پشتیوانیان نەكرد و هەماهەنگییەكی باشیان نەكرد، تەنانەت بە میدیاكانیشیان لەهەوڵی لەقاڵبدان و بچووكردنەوەی هەوڵەكانی سەرۆك كۆمارە كوردەكە بوون بە لەتێك لە حزبەكەی خۆشییەوە. 

دیارە هیچ كەس ئینكاری لەتواناو شارەزایی تاڵەبانی ناكات، هەموو لایەكیش ئەزانن كە ئەوكاتە هاوسەنگی هێز لەنێوان هەولێر و بەغدا لەقازانجی كورد بوو، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا بەراورد بەدۆخەكە دەتوانرێت بەو ئەنجامە بگەین، ئەوەی دكتۆر بەرهەم لەماوەی سێ ساڵی سەرۆكایەتی بەرهەمیهێناوە جێگەی هەڵوێستە لەسەر كردنە، چونكە لەدۆخێكی ئاوا ئاڵۆزدا راگرتنی هاوسەنگی كارێكی ئاسان نییە، بەتایبەت لە نێوان خۆپیشاندانی تورەو دەسەڵاتێكی بێ باك، لەنێوان سوننەیەكی خۆبەمەغدور زان و شیعەیەكی تورە، لەنێوان دنیایەك بێ متمانەیی لایەنەكانی هەرێم و دژایەتی كردنی یەكتر..

خۆ ئەگەر ئەمجارە كورد بەسازان بتوانن دكتۆر بەرهەم بكەنەوە بەسەرۆك كۆمار و وەك سەرۆكێكی كورد چاوی لێبكەن و میدیا لەباتی ئەوەی بیخەنە بەرامبەری بیخەنە خزمەتی، لەباتی ئەوەی گەلەكۆمەكێی دەنگنەدانی لەسەر بكەن، بەپێچەوانەوە ئەگەر پەرلەمانتارە كوردەكان پشتیوانی بكەن، ئەوا بەدڵنیاییەوە دكتۆر بەرهەم زۆر لەرابردوو زێدەتر دەتوانێت هاوسەنگی بپارێزێت و قورسایی كورد لەبەغداد بگێرێتەوە بۆ سەردەمی مام جەلال، بەتایبەتی بۆ یەكێتی زۆر گرنگە كە ئەم پۆستە نەكەنە كراسەكەی عوسمان و نەكرێتە هۆی دابران و بەریەككەوتن، چونكە بۆ یەكێتی ئەوەی كەزۆر لە ژمارەی پەرلەمانتارەكانی گرنگترە وەرگرتنەوەی ئەو پۆستەیە تا بتوانێت هاوسەنگی خۆی لەسەر ئاستی عێراق و هەرێمیش بپارێزێت.


کەلیمەی حەق و کەلیمەی سەواء


پەیكار عوسمان
-
- بە زمانی قورئان، سیاسەت بریتییە لە کەلیمەی سەواء، نەك لە کەلیمەی حەق. کەلیمەی حەق یوراد بیها باتڵەو هەمووی هەڵیئەگرێ. بەڵام لەبەر حەقەکە خۆی نا، بەڵکو لەبەر شتێکی تر. وەلێ کەلیمەی هاوبەش و سەواء، خۆی حەقەکەیەو بواری پێکەوەژیان و گفتوگۆو کاری پێکەوەییە. کەلیمەی حەق بۆ ویژدان و ئارامی ناوەکی خۆتە، نەك بۆئەوەی بەوی بفرۆشیتەوەو ئاڵۆزیی پێ دروست بکەیت. کەلیمەی سەواء بۆ ئارامی دەرەکییەو بۆ ئەوەیە کە لەگەڵ ئەودا پێکەوەژیانی پێ دروستبکەن و دنیای پێ ئاوەدان بکەنەوە. 

- ئەوروپییەکان لەوێوە پێشکەوتن و دنیای خۆیان دروستکرد، کە لە کەلیمەی حەقەوە پەڕینەوە بۆ کەلیمەی سەواء. تا لە کەلیمەی حەقابوون، هەر خەریکی یەکتر کوشتن بوون. کێشەی عەقڵی سیاسی و زمانی سیاسی ئێمەش هەر ئەوەیەو تا لە (من) و ئیحتکاری کەلیمەی حەقەوە، سەرینەخەین بۆ (ئێمە)و کەلیمەی هاوبەش، نە بەرامبەر دوژمنی دەرەکی، نە بەرامبەر کێشەکانی ناوخۆ، هیچمان پێناکرێ. 

- کێشەکەش ئەوەیە کە، دەسەڵات موعارەزە پارتی دژەپارتی نەتەوەیی دژەقەومیی ئیسلامیی علمانی پەکەکە یەکێتی نەوەی نوێ گۆڕان بایکۆت.. هەمووی هەمان عەقڵیەت و زمانی ناسەوائی هەیە. زمانی ناسەوائیش لەباشترین حاڵدا پاڵەوان و بتێکت بۆ دروستئەکاو ئیتر لە شەڕی ئەم بت و پاڵەوانانەدا دنیاکە کاولئەبێ. بەڵام لە زمانی سەوائدا، مرۆڤەکان لەسەر هاوبەشییەکان کۆئەبنەوەو حەزارەت و نەتەوەو وڵات و دنیاکەی خۆیان دروست ئەکەن.

- ئەی ئەو کەلیمەی حەقە چیە کە گەورەترین جیهادە؟ بێگومان ئەوەیە کە بەرامبەر ستەمکارییە. یەعنی لە دۆخی دیفاعدایەو ستەمەکە هەیە، بۆیە ئەویش هەیە. نەك ئەوەی لە دۆخی هجومدابێ و خۆی بسەپێنێ بەسەر ئەوانیترداو خۆی ببێ بە ستەمکاریی. کە لەڕاستیدا ئەمەیان کەلیمەی دەسەڵاتخوازی و ئایدۆلۆژیایە نەك کەلیمەی حەق!

- ئەو کەلیمەی حەقەی کە لە دۆخی بەرگریدایە، کەلیمەیەکی بێلایەنی نائایدۆلۆژییە. ستەمێکت هەیە کە پێشێلی فیترەت و حەقیقەتی مرۆیی ئینسانەو مرۆڤیش هەر بە حەقیقەت و فیترەتی مرۆیی خۆی قبوڵی ناکاو ڕووبەڕووی ئەبێتەوە. یەعنی ئەوەی کە ستەمەو پێشێلی عەدالەت و کەرامەت و ئازادییە، قەومی و چەپ و ئیسلامی.. هەموویان پێکەوە ڕووبەڕووی ئەبنەوە، چونکە هەموویان مرۆڤن و مەسەلەکە ئینسانییە نەك ئایدۆلۆژیی. 

- ئا لێرەشدا، کەلیمەی حەق ڕاستەقینەیەو ئەبێتە بناغەی کەلیمەی سەوائو کۆکەرەوەی جیاوازییەکان. یەعنی کەلیمەی سەواء پێشێلی حەق نیەو ئەوەنیە کە لاواز موجامەلەی بەهێز بکات لەسەر حسابی حەق. بەڵکو بریتییە لە تەواوزوعی هەمووان لەبەردەم حەقدا، بەبێ گوێدانە مەنتقی هێز. یەعنی هاوبەشی و پێکەوەژیان هەر ئەوەیە کە لەسەر حەق دامەزراوە. بەڵام ئەو حەقەی کە ویژدانییەو خۆی ئامانجە. کە لە هەژاری و دەوڵەمەندی و دینداری و بێدینی و ڕاستی و چەپیدا هەر خۆیەتی. نەك ئەو حەقەی کە ئایدۆلۆژییەو ئەکرێ بە وەسیلەی بەرژەوەندخوازی و دەسەڵاتخوازی و هەرکەس بە مەتری خۆی ئەیپێوێ

- بەڵام ئەو کەلیمەی حەقەی کە لە دۆخی هێرشدایەو ئەیەوێ کۆمەڵگا داگیربکات، ئەمەیان ئایدۆلۆژیایە نەك حەق. ئەمەیان بە مەنتقی هێز ئیش ئەکاو خۆی یەکسان ئەکات بە حەق و بڕوای بەوەنیە کە سەقفێك لەسەرویەوە هەبێ بۆ هەمووان. بەڵکو پێ ی وایە خۆی سەقفەکەیەو ئەبێ باڵبکێشێ بەسەر هەموواندا. ئیتر کۆمەڵگا دابەشی دوو جەبهەی ڕەش و سپی ئەکاو هاوبەشییەك ناهێڵێ و لەپشتی بانگەشەی دژایەتی ستەمکارییەوە، خۆی ئەبێتە خودی ستەمکاریی. تەواوی ئاڕاستە جیاوازەکانی ئێمەش، لەو کەلیمەی حەقە درۆینەیەدان. 

- ئایدۆلۆژیاو حیزب و گروپیش لەوێدا کێشەنین کە تەریبی کەلیمەی حەق ئەڕۆن بەرەو کەلیمەی سەواء. ئەسڵەن مرۆڤایەتی بەمە پێشئەکەوێ و ئەمە باشترین داهێنانی مرۆڤە. بەڵکو لەوێدا کێشەن کە خۆیان لێ ئەبێ بە کەلیمەی حەق و سەواء هەردوکی! 

- ئەگەر بە سێگۆشەیەك شەرحیکەین، کێشەکە ئەوەنیە کە دوو جەمسەرەکەی خوارەوە، هەریەکەو لای خۆیەوە ڕووی لەسەرەوەبێ و هەردوکیان بەرەو باڵایی هەڵکشێن و جەمسەرەکەی سەرەوە سەقف و هاوبەشیی هەردوکیان بێت. بەڵکو کێشەکە ئەوەیە لە بنی سێگۆشەکەدا ڕوویان لەیەكبێ و هەر خەریکی شەڕەشەق بن، لەسەر ئەوەی کە کامیان هەموو سیگۆشەکەیە، یان کامیان بەتەنیا سەردارو سەرەوەی سێگۆشەکەیەو ئەویتر ژێردەست و بنەوە.

- مەسەلەن ئەو زانستخوازەی کە خەریکی شەڕی دینەو ئەو دینخوازەی کە خەریکی شەڕی زانستە. هەردوکیان لە بنی سێگۆشەکەدان. لەکاتێکا لە سەرەوەی سێگۆشەکەدا، ئەو دووانە لە شەڕدانین و عەقڵ و دنیا جێگەی هەردوکیانی تێدا ئەبێتەوەو ئەوەی کە ئەیاندا بە شەڕو یەکێکیان هەڵئەداتە دەرەوە، ئایدۆلۆژیایە نەك عەقڵ.

- یان ئەوەی کە دنیا کورت ئەکاتەوە لە دیدێکی قەومییداو ئەوەش کە دنیا کورت ئەکاتەوە لە دژەکوردایەتیدا. ئەمە هەمان عەقڵەو هیچیان لەوە تێناگەن، کە بەشێکی کێشەی ئێمە، بە ناسیۆنالیزم تەفسیر ئەکرێ و بەشێکیشی، بە تێپەڕاندنی دیدە ناسیۆنالیستییەکان. دەی ئەمە لە عەقڵێکا جێ ی ئەبێتەوە، مەگەر عەقڵەکە خۆی بڕیاری دابێ عەقڵ نەبێ و تەنەکە خۆڵێکی ئایدۆلۆژیی بێت.

- کێشەی سیاسەتی ئێمە، ئەوەنیە کە کێ ئەیباتەوەو کێ ئەیدۆڕێنێ. کێشەکەی ئەوەیە کە خودی سیاسەتەکە هەڵەیەو لەناویدا هەموو دۆڕاوین. هەڵەیە چونکە لەسەر کەلیمەی ناسەواء بنیات نراوە، لەکاتێکا سیاسەت خۆی، بۆ گەیشتنە بە کەلیمەی سەواء. 

مەسەلەن هەمووی توند دەستی بە کەلیمەی ناسەوائی خۆیەوە گرتووەو بەمە بەهێزەو جمهورەکەی خۆی بە ڕقبازیی ڕاگرتووە. ئەگەر تۆزێ شلیکاتەوە بەلای هاوبەشیدا، ئیتر لاوازئەبێ و جمهوری نامێنێ!

- چۆن سیاسەت بکەینە شوێنی کۆبوونەوەی جیاوازەکان لەسەر کەلیمەی سەواء؟ ئەمە پرسیارە گەورەکەیە. نەك ئەو پرسیارە بچوکەی، کە لەناو زەلکاوی سیاسەتی ناسەوائدا، کێ براوەو کێ دۆڕاوە. 

- "حەق و سەواء" هەر یەکن و حەقێتی شتەکە بە سەوائێتییەکەی ئەپێورێ. یەعنی چەنێك ناسەواء بێت، ئەونەش ناحەقە. سەوائێتی شتەکەش بە حەقێتییەکەی ئەپێورێ. یەعنی کە شتەکە ناحەقبوو، ئیتر نابێتە هاوبەشی و ئەگەریش ببێ، ئەوە لە ترساو لەبرسایە، نەك لە ڕەوایەتیدا.

- مەولوی پێغەمبەرو ڤیستیڤاڵی شاجوان و کۆنسێرتی مۆسیقاو زیکری دەروێش و لەچك و تەنوورەو باڕو پەرستگا.. دنیاکە فراوانەو جێگەی هەموویانی تێدا ئەبێتەوە. ئەوە عەقڵەکەیە کە تەسکەو هەر جێگەی یەکێکیانی تێدا ئەبێتەوە. ئەگەر بڕێك بیرمان فراوان بکەین، شتەکانیش ئەکەونە تەنیشتی یەکترو ئیتر ناکەونە سەر شان و ملی یەك و پێ بنێن بە یەکتردا. هەموو ئەمانە وەکو بەشێك لە وێنەکە حەقن. لەوێدا ناحەقن کە سەوائێتیی پێشێل بکەن و ئەوانیتر لە وێنەکە بکەنە دەرەوە.

- کۆمەڵگای پێشکەوتوو، بریتییە لە (منی زیندو، ئێمەی زیندو) هەردوکی. "منی زیندو" تاکی ئازادەو لەناو بوونی ئازادانەی خۆیدا، داهێنانەکان ئەهێنێتە دەرەوە. "ئێمەی زیندو" سیستەم و تەنزیمەو لێرەوە داهێنانەکان ئەبنە بەرهەمی هەمووان. سەیرکە مۆسیقارێك لەناو ئازادیی خۆیداو لەوپەڕی بێ تەنزیمی و پەڕپووتی ژوورەکەیدا، داهێنانێكی مۆسیقیی ئەکات. بەڵام دواتر ئۆرکسترایەك لەوپەڕی تەنزیم و ڕێك و پێکیدا عەزفی ئەکەن و ئەیکەنە بەرهەمێکی جیهانیی. یەعنی ئازادی ڕۆحی تاکەو سیستەم ڕۆحی کۆمەڵ.

- بەڵای تاك نائازادییەو بەڵای کۆمەڵگا فەوزایە. ئایدۆلۆژیا شمولییەکان ئەتوانن تەنزیم بکەن و وا لە ئینسانەکان بکەن، بە یەك شێواز هەڵسن و دانیشن.. بەڵام داهێنان و ڕۆحی ئازادانەی تاك ئەکوژن. ئیتر ئەو "ئێمە"یەی کە لە جەستەی مردوی منەکان پێکهاتووە، ئەبێتە وزەی مەرگ و جەنگەکان. بەڵام ئەو تەنزیم و ئێمەیەی کە لەسەر ئازادی تاکەکان دامەزراوە، ئەبێتە وزەی زانست و هونەرو داهێنان و ژیان. لێرەشەوە دوو سیستەم پەیدا ئەبێت. سیستەمێك کە یەکڕەنگی ئەسەپێنێ و سیستەمێك کە هەمەڕەنگی ئەپارێزێت. یەکەمیان لەسەر پێشێلکردنی حەقی ئینسان دامەزراوەو ئیتر ناسەوائیشە. دووەمیان لەسەر حەقی منەکان دامەزراوە، ئیتر ئەشبێتە ئێمەیەکی تەندروست و سەواء.



شاندەکەی پارتی چی پەیامێکی پێیە؟



فارس نەورۆڵی
-
هەڵبژاردن کۆتایهات، بە بەراورد لەتەک هەڵبژاردنەکانی پێشودا هەڵبژاردنێکی تاڕادەیەکی زۆر پاک و مەدەنیانە بەڕێوەچوو هەر بۆیە پارتی دیموکراتی کوردستان وەک براوەی یەکەم وهەست کردن بە بەرپرسیاریەتی مێژووی جوڵەکانی بۆ قۆناغی دوای هەڵبژاردن دەستپێکرد دەیەوێ ئەو پەیامە بگەیەنێتە کۆی حیزبەکان بەوانەی کورسییان هەیەو بەوانەی کورسییان نیە پێیان بڵێ ئەوەی گرنگە بۆ کۆی هێزە سیاسییەکان خۆ داماڵینیانە لەتەپ و تۆزی سەردەمی بانگەشە و سەرەڕای جیاوازییەکان ستراتیجێکی نوێ داڕێژین بۆ چوار ساڵی ئایندەی پەیوەندییەکانی هەرێمی کوردستان و بەغدا، بۆ بەدەستهێنانی مافەکانی کوردستان لەهەمو کایەکاندا،چونکە لەم چوارساڵەدا پێشبینی دەکرێت گۆڕانی جدی لە عێراقدا ڕووبدات.

بۆیە هیچ پاساوێکی لۆژیکی بۆ هیچ لایەنێک نیە لەم دژ یەکییە بەرامبەر یەکتر بەردەوام بین، چونکە نامان گەیەنێتە هیچ کوێ. بۆیە پێویستە کاربکەین بۆ کوشتنی ئەو ڕقە شاراوەیەی بەرامبەر یەکتر هەمانە و دەست لە مزایەدە هەڵگیرێ و پۆست و دەسکەوت بکەینە قوربانی ستراتیجی بەهێزبوونی کوردستان و تێگەیشتنێکی نوێش بەرهەم بهێنین بۆ پەیوەندی لەتەک خەڵک و جێبەجێکردنی داواکارییەکانیان . بۆ دروست کردنەوەی ئینتیما، بۆ ئەوەی خەڵک پاڵپشی نوێنەرانی گەلی کوردستان بکات لەبەغدا. ئەمە دەبێتە گرەنتیی بەهێزبون و سەرکەوتن، پارتی ئەوەش دەزانێ هیچ هێزو دەسەڵاتێک لەدەرەوە ناڕوخێ ئەگەر لەناوەوە هێز و متمانەی ناوخۆیی هەبێت باوەڕیشی وایە ئەگەر هێزە سیاسیەکان متمانە لەنێوانیاندا دروست ببێت دەرفەت زۆرە بۆ بەهێز بوونی هەرێم لە ڕووی سیاسی و ئابورییەوە.

بۆیە جوڵەکەی پارتی بۆ دیدار لەتەک کۆی هێزە سیاسیەکاندا دەرفەتێکی باشە بۆ دروستکردنی ستراتیجێکی نوێ کە ببێتە بنەما بۆ نەخشە ڕێگای هەرێمی کوردستان لەناوەوە و لەدەرەوەی هەرێم ئەوە پەیامی پارتییە. بۆ هەموو لایەنە سیاسیەکان کەواتە پێویستە لەخاڵێکی هاوبەشەوە دەستپێبکەین .


نه‌ سه‌در و نه‌ مالیكی

عارف قوربانی

هه‌ر له‌وكاته‌وه‌ی له‌ژێر گوشاری ناڕه‌زایه‌تیی خۆپێشانده‌رانی پارێزگا شیعه‌نشینه‌كان عێراق ناچار بوو بڕیاری هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ بدات، له‌و كاته‌وه‌ تا ئه‌ندازه‌یه‌ك دابه‌شبوونی هێزه‌ سیاسییه‌كان به‌سه‌ر دوو هاوپه‌یمانێتی رانه‌گه‌یێندراودا ده‌ركه‌وتن. ئه‌گه‌ر چاوێك به‌ هه‌واڵ و راپۆرتی میدیا عێراقییه‌كاندا بخشێنینه‌وه‌ له‌ماوه‌ی ساڵی رابردوودا زۆر بابه‌تمان به‌رچاو ده‌كه‌وێت باس له‌ رێككه‌وتنی پێشوه‌خته‌ی نێوان لایه‌نه‌كان و دابه‌شبوونیان به‌سه‌ر ئه‌و دوو جه‌مسه‌ره‌ی شیعه‌دا ده‌كات كه‌ یه‌كیان عه‌ممار حه‌كیم سه‌ركردایه‌تی ده‌كرد و ئه‌وی دیكه‌یان موقته‌دا سه‌در. له‌نێو ماڵی كوردی و له‌ میدیای كوردستانیشدا چی وه‌ك هه‌واڵ و زانیاری و چی وه‌ك ره‌خنه‌ له‌وه‌ی كورد ببێته‌ به‌شێك له‌و دابه‌شكارییه‌، قسه‌ی زۆر هه‌بوون كه‌ پارتی بووه‌ته‌ به‌شێك له‌ به‌ره‌ی سه‌در و یه‌كێتیش له‌ به‌ره‌ی حه‌كیم.

ته‌نانه‌ت له‌ تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و میدیا ره‌سمییه‌كانیش باس له‌وه‌ ده‌كرا سه‌رۆكوه‌زیران و سه‌رۆككۆمار ده‌ستیان له‌ دیزاینی هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی حه‌كیمدا هه‌یه، پێیان وابوو عه‌ممار حه‌كیم ده‌بێته‌ چه‌ترێكی نیشتمانی بۆ به‌شێكی زۆری هێزه‌ عێراقییه‌كان و ده‌بنه‌ براوه‌ی یه‌كه‌می هه‌ڵبژاردن و نه‌خشه‌ی داهاتووی عێراق ئه‌وان دایده‌ڕێژن. سه‌رۆككۆمار له‌ رێگه‌ی لاهوور شێخ جه‌نگییه‌وه‌ زۆر زوو (یه‌كێتی) بۆ ژێر عه‌باكه‌ی حه‌كیم په‌لكێشكرد و به‌و هاوپه‌یمانێتییه‌ی له‌ كوردستان له‌گه‌ڵ گۆڕان دروستیان كرد چاویان له‌وه‌ بوو زۆرینه‌ی كورسییه‌كان ده‌به‌نه‌وه‌. هه‌روه‌ها پێیان وابوو عه‌بادی گسگ له‌ ده‌نگده‌ری شیعه‌كان ده‌دات و به‌ره‌ی حه‌یده‌ر و عه‌ممار ده‌بنه‌ هێزی براوه‌ی یه‌كه‌می شیعه‌كان، به‌ڵام ئێستا به‌ حه‌كیم و عه‌بادی ته‌نیا چوار كورسییان هێناوه‌.

لە به‌رانبه‌ردا زۆرێك له‌ چاودێران پێیان وابوو له‌ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی عێراقدا سه‌در براوه‌ی یه‌كه‌می هه‌ڵبژاردن ده‌بێت، حه‌لبووسی له‌ سوننه‌كان و پارتیش له‌ هه‌رێمه‌وه‌ خۆیان به‌ سه‌دره‌وه‌ گرێدا. ئێستا دوای تێپه‌ڕبوونی هه‌فته‌یه‌ك به‌سه‌ر پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا، كۆمیسیۆنی سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراق ئه‌نجامی كۆتایی راگه‌یاند، به‌پێی ئه‌و ئه‌نجامانه‌ش سه‌در لەنێو هێزه‌ شیعییه‌كان و حه‌لبووسی له‌نێو سوننه‌كان و بارزانی له‌نێو كورده‌كان، هه‌ریه‌كه‌ و یه‌كه‌می نێو پێكهاته‌كانی خۆیانن. ئه‌م سێ‌ هێزه‌ش پێكه‌وه‌ پێشتر جۆرێك هاوپه‌یمانێتی رانه‌گه‌یێندراویان هه‌بوو. واتا دابه‌شبوونی هێز و لایه‌نه‌ عێراقییه‌كان زیاتر له‌ ساڵێكه‌ به‌سه‌ر دوو به‌ره‌دا سیماكانی ده‌ركه‌وتبوون، ئایا خۆیان لێك نزیككه‌وتبوونه‌وه‌ یان وه‌ك ده‌گوترێت له‌ ده‌ره‌وه‌ی عێراقه‌وه‌ هێزگه‌لی دیكه‌ ئه‌ندازیاری پێكه‌وه‌به‌ستنی ئه‌م هێزانه‌ بوو؟

ئێستا وه‌ك ده‌رئه‌نجام هاوكێشه‌كان به‌و جۆره‌ن، هاوپه‌یمانێتییه‌ك كه‌ موقته‌دا سه‌در رابه‌رایه‌تی ده‌كات به‌ زۆرینه‌یه‌كی ره‌ها له‌ پێش هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ی دیكه‌وه‌یه‌ كه‌ خۆیان له‌ عه‌باكه‌ی عه‌ممار حه‌كیم پێچابوو. ئیدی هه‌ندێك به‌ شكستی به‌ره‌ی ئێران ناوی ده‌به‌ن و هه‌ندێك پێیان وایه‌ پلانی توركیا، سعودیه و‌ ئیماراتە. له‌ كاتێكدا مه‌رج نییه‌ ئه‌م دابه‌شكارییه‌ وه‌ك خۆی بمێنێته‌وه‌. به‌تایبه‌تی دوای ئه‌وه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌ردوو هاوپه‌یمانێتییه‌كه‌ كاره‌كته‌رێكی دیكه‌ی وه‌ك مالیكی بووه‌ته‌وه‌ هێزی دووه‌می نێو شیعه‌كان كه‌ ئه‌گه‌ر نه‌شتوانێ‌ ببێته‌وه‌ بەربژێر بۆ وه‌رگرتنی پۆستی سه‌رۆكوه‌زیران، ئه‌گه‌ری زۆره‌ ببێته‌ هۆكاری ئه‌وه‌ی سه‌رۆكوه‌زیران نه‌درێت به‌ سه‌در، چونكه‌ پێناچێت مه‌رجه‌عیه‌تی باڵای شیعه‌كانیش به‌وه‌ ئاسوده‌بن كه‌ سه‌در حكومه‌ت بگرێته‌ده‌ست و زه‌حمه‌ته‌ سه‌دریش مل بدات جارێكی دیکە مالیكی بێته‌وه‌ سه‌ر ته‌خته‌ی شانۆی ده‌سه‌ڵات. بۆیه‌ له‌و نێوه‌نده‌دا به‌دوور نازاندرێت بازه‌كه‌ هه‌ر له‌سه‌ر كه‌سێكی بێ‌ كورسی وه‌ك كازمیدا بنیشێته‌وه‌.

ئه‌وه‌ی بۆ كورد لێره‌دا گرنگه‌، هه‌رچه‌نده‌ پێشتر بوونه‌تە به‌شێك له‌و دابه‌شكارییه‌ی نێو ماڵی شیعی، به‌ڵام ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌ش هه‌یه‌ دوای ده‌رئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستكه‌وت بۆ كورد نه‌ك بۆ حیزبه‌كان، ده‌توانن پێكه‌وه‌بن. ره‌نگه‌ هاوكێشه‌كان به‌جۆرێك بن به‌شداریی كورد وه‌ك پێویستییه‌ك بۆ یه‌كلایكردنه‌وه‌ی كێشه‌كان له‌ به‌غدا ببێته‌ پێویستییه‌كی حه‌تمی، به‌تایبه‌ت ئه‌گه‌ر كورد پێكه‌وه‌بن ئه‌مجاره‌ رێژه ‌و ژماره‌ی كورسییه‌كانیش 64 كورسین، ده‌توانن به‌پێگه‌یه‌كی به‌هێزتره‌وه‌ بچنه‌ نێو گفتوگۆكانه‌وه‌. ئه‌گه‌ر بتوانن به‌سه‌ر ناكۆكییه‌كانی نێوخۆدا زاڵ بن و دوور له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی ته‌سكی حیزبی له‌سه‌ر نه‌خشه‌یه‌ك بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كانی نێوان كورد و به‌غدا رێككه‌ون، به‌دوور نازاندرێت ئه‌و لایه‌نه‌ی شانسی پێكهێنانی حكومه‌تی ده‌درێتێ ناچار بێت به‌شێك له‌ كێشه‌كان پێشوه‌خته‌ چاره‌سه‌ر بكات، یان به‌ڵێنی دڵنیایی چاره‌سه‌ركردنیان به‌ده‌ستبهێندرێت. ئه‌ویش له‌رێگه‌ی ئه‌وه‌وه‌ كه‌ بكرێن به‌ به‌شێك له‌ كارنامه‌ی حكومه‌تی داهاتووی عێراق.

ده‌بێت بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی كوردستان زه‌مینه‌ی كۆكردنه‌وه‌ی پێنج هێزه‌ سیاسییه‌كه‌ی هه‌رێمی کوردستان بڕه‌خسێنێت كه‌ كورسییان به‌ده‌ستهێناوه‌ بۆ به‌غدا. هه‌وڵبدرێت له‌سه‌ر نه‌خشه‌ڕێگەیه‌ك رێكبكه‌ون و ئه‌گه‌ر بشكرێت پێكه‌وه‌ بچنه‌ گفتوگۆوه‌ ئه‌وه‌ سه‌نگ و پێگه‌ی كورد به‌هێزتر ده‌كات له‌ به‌ده‌ستهێنانی خواست و داواكارییه‌كانی كوردستان، چونكه‌ هیچ كام له‌ هێزه‌ عێراقییه‌كان به‌بێ‌ كورد به‌شی ئه‌وه‌ ده‌نگی پێ كۆناكرێته‌وه‌ بتوانێ‌ حكومه‌ت پێكبهێنێت. ئه‌وه‌ی له‌ سه‌رده‌می عه‌بادی روویدا و هیچ ئیعتیبارێك بۆ كورد دانه‌نرا له‌ پێكهێنانی كابینه‌كه‌ی، دووباره‌ نابێته‌وه‌.

بۆیه‌ ئه‌گه‌ر به‌رپرسیارێتی نیشتمانی له‌به‌رچاو ده‌گرن و ده‌تانه‌وێ‌ چاره‌سه‌ر بۆ ئه‌و كێشانه‌ بدۆزنه‌وه‌ كه‌ بۆ كورد چاره‌نووسسازن له‌ عێراق، ئه‌وه‌ پێكه‌وه‌بوونتان زامنی به‌ده‌ستهێنانی زۆرترین داخوازییه‌كانتان ده‌كات، ئه‌مه‌ وه‌كو هاوكێشه‌یه‌كی ماتماتیكی وایه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ده‌ربه‌ستی چاره‌نووسی میلله‌تیش نین و چاوتان له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی حیزبی و شه‌خسییه‌، ئه‌وه‌ هه‌ر ئه‌گه‌ر پێكه‌وه‌بن به‌دڵنیاییه‌وه‌ زۆرترین ده‌ستكه‌وت و پۆست بۆ خۆتان و حیزبه‌كانتان به‌دی ده‌هێنن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر دابه‌شبن و ببن به‌ ئامرازی ده‌ستی خه‌ڵكانی دیكه‌، ئه‌وه‌ دڵنیابن ده‌ستكه‌وته‌كانیش بۆ ئه‌وانه‌یه‌ كه‌ به‌كارتان ده‌به‌ن.

له‌ ئێستاوه‌ ململانێ‌ له‌نێوان سه‌در و مالیكی گه‌رم بووه‌ و رۆژ له‌دوای رۆژیش تاوەکو ساتی به‌لاداكه‌وتنی هاوكێشه‌كه‌، ناكۆكییه‌كان و ململانێكانیان قوڵتر ده‌بێته‌وه‌، بۆیه‌ بۆ كورد واباشه‌ خۆی نه‌كات به‌ قوربانی نه‌ بۆ سه‌در و نه‌ بۆ مالیكی، چونكه‌ مه‌رج نییه‌ هیچ كامیان شانسی ئه‌وه‌یان هه‌بێت حكومه‌ت پێكبهێنن و ره‌نگه‌ بازه‌كه‌ له‌سه‌ر سه‌ری كه‌سی دیکە بگه‌ڕێت. بۆ ئه‌وه‌ش كورد هه‌ر رۆڵی گه‌وره‌ی ده‌بێت. كه‌واتا ئه‌وه‌ی گرنگه‌ كۆمه‌ڵێك مه‌رج و داخوازی بۆ چاره‌سه‌ری كێشه‌كان و به‌رژه‌وه‌ندیی خه‌ڵكی كوردستان بكه‌ن به‌ مه‌رجی پێشوه‌خته‌ و كێ‌ زیاتری سه‌لماند و دڵنیایی زۆرتری ده‌سته‌به‌ركرد بۆ كورد له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دابن.

دوو باشترین یاریی خۆی لەگەڵ بارسێلۆنا ئاشکرادەکات

 


یانەی بارسێلۆنای ئیسپانی بەشێوەیەکی فەرمی گرێبەستی پێدری گۆنزالێس، ئەستێرەی لاوی یانەکەی نوێکردەوە.

لە رێورەسمێکی تایبەتدا بە ئامادەبوونی خوان لاپۆرتا، سەرۆکی یانەکە، بارسێلۆنا گرێبەستی پێدری تاوەکو ساڵی 2026 نوێکردەوە و مەرجی هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستی یاریزانەکەش کرایە یەک ملیار یۆرۆ.

پێدری دوای نوێکردنەوەی گرێبەستەکەی گوتی " زۆر دڵخۆشم لە بارسێلۆنا، تێدەکۆشم لە پێناو یانەکەدا و هیوادارم رۆژ لە دوای رۆژ باشترین پێشکێشبکەم و هاوکاریی یانەکە بکەم، زۆر هەست بە ئارامی دەکەم لە یانەکەدا و هەموو شتێکی بۆ من رەخساندووە."

پێدری زیاتر گوتی " هەموو شتەکان بەخێرایی گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە، زۆر سوپاسی دایک و باوکم و براکەم دەکەم، بەهۆی ئەوەی هەموو رۆژێک رێنوێنیم دەکەن و منیش بۆ هەموو رۆژێک سوپاسگوزاریانم و بەهۆی ئەوانەوەیە کە لێرەم."

یاریزانەکەی بارسێلۆنا دەڵێت " زۆر سوپاسی راهێنەر دەکەم کە لە سەرەتاوە متمانەی پێداوم، ئەم یانەیە لە رۆژی یەکەمەوە زۆر هاوکارییکردووم، باشترین دوو یاریی من لە یانەکەدا یاریی کۆتایی جامی شا و یارییەکەی بەرامبەر یوڤێنتوس بوو لە تۆرینۆ."

پێدری زیاتر گوتی " یادگاریی زۆر جوانم لەگەڵ بارسێلۆنا هەیە، ئەو پێڵاوەم هەڵگرتووە کە یەکەم گۆڵی خۆم بەدرێسی بارسێلۆناوە پێ تۆمارکرد، یاریزانە لاوەکان داهاتووی یانەکەن و ئامانجمان ئەوەیە هەموو رۆژێک باشترین پێشکێشبکەین."

لەلایەن خۆیەوە خوان لاپۆرتا، سەرۆکی یانەی بارسێلۆنا گوتی " پێدری لەگەڵ خەون دەژیت، بەڵام سەرکەوتن لە دوای سەرکەوتن بەدەستدەهێنێت، ئەو نموونەی یاریزانە لاوەکانە و لەگەڵ یاریزانەکە پێکەوە کارمانکرد بۆ ئەوەی گرێبەستەکە نوێبکەینەوە."

پووتین: نابێت قەیرانی گازی سروشتی بخرێتە ئەستۆی رووسیا

 

لە بەریتانیا و یەکێتیی ئەوروپا، لەوەتەی قەدەخەی هاتووچۆ کۆتاییهاتووە و بازاڕ و کارگە گەورەکان کراونەتەوە، خواستێکی زۆر لەسەر گازی سرووشتی دروستبووە.

نەبوونی بڕی پێوستی گازی سرووشتی بۆ پڕکردنەوەی ئەو خواستە، هاوکات لەگەڵ نزیکبوونەوەی وەرزی سەرما و سۆڵە، وایکردووە کە نرخی ئەو سووتەمەنییە بە رێژەی 250% بەرزتربێتەوە لەو نرخەی کە لە سەرەتای ئەمساڵ هەیبوو.

بەشێک لە وڵاتە ئەوروپییەکان رووسیا بە هۆکاری قەیرانەکە دەزانن و دەڵێن مۆسکۆ نایەوێت بڕی پێویستی گازی سرووشتی هەناردەی ئەوروپا بکات بۆ ئەوەی وڵاتە ئەوروپیەکان ناچاربن پەلە لە بەگەڕخستنی بۆڕیی نۆرد ستریم دوو بکەن.

رووسیا یەک لەسەر سێی گازی سرووشتیی بەریتانیا و یەکێتیی ئەوروپا دابین دەکات، سەرۆکی ئەو وڵاتە دەڵێت؛ نابێت هۆکاری دروستبوونی قەیرانی گازی سرووشتی لە ئەوروپا بخرێتە ئەستۆی مۆسکۆ.

ڤیلادمیر پووتین، سەرۆکی رووسیا گوتی "لە چەند دەیەی رابردوودا، هەنگاو بە هەنگاو کەموکوڕیی سیستەماتیک لە کەرتی وزەی ئەوروپادا دروستکراون. ئەوە ئەوان بوون کە بوونە هۆی دروستبوونی ئەو قەیرانە گەورەیە لە بازاڕی ئەوروپا."

بڕیارە لەگەڵ بەگەڕخستنی بۆریی نۆرد ستریم دوو، هەناردەی گازی سرووشتیی رووسیا بۆ ئەوروپا دوو هێندە زیادبێت. بەڵام بەشێک لە وڵاتە رۆژئاواییەکان دژی ئەوەن ئەوروپا پەنا بباتە بەر ئەو پڕۆژەیە، چونکە پێیانوایە بەو شێوەیە، دەکەوێتە ژێر هەژموونی مۆسکۆ.

هەروەها ئۆکراینای هاوپەیمانیی ئەوروپاش دژی پڕۆژەکەیە، چونکە لەگەڵ دەستبەکاربونی بۆڕییەکە، چیدیکە گازەکە بەنێو خاکی ئەو وڵاتەدا ناگوازرێتەوە و لە ئەنجامدا کێڤ ساڵانە یەک ملیار و 100 ملیۆن دۆلاری باج و گومرکی گواستنەوەکە لەدەستدەدات.

سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا لەوبارەیەوە دڵنیایی بە سەرۆکی ئۆکراینا دەدات.

ئۆرسۆلا ڤۆندەر لاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا رایگەیاند "بۆ کۆمیسیۆن ئەوە روونە کە ئۆکراینا وڵاتێکی گوێزەرەوەی متمانەپێکراوە و هەر بەوشێوەیەش دەمێنێتەوە."

دروستبوونی قەیرانی وزە لە وڵاتانی ئەوروپا لە کاتێکدا کە بەشێک لەو وڵاتانە بۆ رێگیریکردن لە گۆڕانی کەشوهەوا پشتبەستنیان بە خەڵۆز و سووتەمەنییە کاربۆنیەکان کەمکردووەتەوە، بەڵام ئێستا هەندێکیان پەنایان بردووەتە بەر کەمکردنەوەی باج لەسەر خەڵۆز بۆ ئەوەی بەشێک لە پێداویستیی وزەکەیان پێ پڕبکەنەوە.