بیروڕا

5/cate1/بیروڕا

پلاتفۆڕمی کوردستان

5/cate2/KP

ئابووری

6/cate2/ئابووری

ڕاپۆرت

6/cate3/ڕاپۆرت

چاوپێکەوتن

5/cate4/چاوپێکەوتن

گەلەری

3/cate6/گەلەری

هەمەڕەنگ

5/cate5/هەمەڕەنگ

وەرزش

5/cate1/وەرزش

ڤیدیۆ

3/cate6/ڤیدیۆ

نوێترین بڵاوکراوەکان

ڕونکردنەوەیەک لە ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی- هەڵەبجەی پارتی دیموکراتی کوردستان


ڕونکردنەوەیەک لە ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی- هەڵەبجەی پارتی دیموکراتی کوردستان

بەرەبەیانی ئەمڕۆ لەلایەن کەسانێکی نابەرپرسەوە تەقە لە ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی هەڵەبجەی پارتی دیموکراتی کوردستان کرا، لەلایەن پاسەوانانی بارەگای ئەنجومەنەوە تەقەکەرەکان دەسگیر کران، بۆ ڕێزگرتن لە یاسا تەسلیم بە لایەنی پەیوەندیدار کراون.

ئێمە لای خۆمانەوە ڕایدەگەیەنین ئەم جۆرە ڕەفتارانە خزمەت بە بەرژەوەندی گشتی ناکات دەبێتە هۆی شڵەژانی دەرونی خەڵکو شێواندنی بازاڕ،

لەلایەکی دیکەوە ئەم ڕەفتارانە چەندە ئیستفزازکردنی پارتییە هێندە زیاتر سوکایەتیە بە یاسا و لایەنی پەیوەندیداری حوکمەتی خۆجێی، بۆیە ئێمە لای خۆمانەوە داوا دەکەین هیچ هێزێک کێشەکانی خۆی نەگوازێتەوە بۆ فەزای گشتی، چونکە دواجار لەسەر ئاستی گشتی خۆیان باجی دەدەن. لای خۆمانەوە داوا دەکەین یاسا ڕێوشوێنی یاسایی خۆی بگرێتەبەر.

ئەنجومەنی سەرکردایەتی سلێمانی هەڵەبجەی پارتی دیموکراتی کوردستان
 ۲۰۲۱ -٦ - ۲٤

دوای كۆرۆنا هەڵاوسان دەبێتە پەتای داهاتوو؟


بەیەكەوەگرێدانێكی ئابووری لە نێوان وڵاتانی دنیادا هەیە، ئەوان لە رووی بەرهەمهێنان و بەكارخستن و هەناردن و هاوردەكردن لە پێوەندییەكی ئاڵۆزدان، لە سەردەمی كۆرۆنا دەركەوت كە وەستانی چالاكییە ئابوورییەكان چ كاریگەرییەكی هەبوو، ئێستەیش كرانەوە كاریگەری دەبێت، شارەزایان دەڵێن، وڵاتان پەنا بۆ گەشەسەندی ئابووری دەبەن، ئەویش خواست و هەڵاوسان زیاد دەكات.

كۆرۆنا جیا لە كاریگەری و زیانە تەندروستییەكان، دۆخێكی كارەساتی ئابووری لە دنیا دروست كرد، بەتایبەتی ئێستە و لەگەڵ نزیكبوونەوەی چوونەوەیەكی رێژەیی كۆرۆنا و كاریگەرییەكانی، پێشبینی دەكرێ ئابووری دنیا بكەوێتە ژێر هەڕەشەی هەڵاوسان، كاتێك شارەزایان دەڵێن، لە 2021 تێچووی هەناردنی خۆراك لە دنیا تا ئاستی 12% و زیاتریش بەرز دەبێتەوە، ئەوەیش بەهۆی گرانبوونی نرخی كاڵا سەرەكییەكان و زیادبوونی خواست لەسەریان.

ئەرشەد لۆلانی، پەرلەمانتاری كوردستان لە لیژنەی دارایی لەبارەی راپۆرتەكانی باسی دروستبوونی هەڵاوسانێكی مەترسیدار لە دنیا دەكەن لەدوای پاشەكشەی كۆرۆنا و كەمبوونەوەی كاریگەرییەكانی ئەو دووپاتی دەكاتەوە، ئێستە دنیا نیوچە كرانەوەیەك بەخۆیەوە دەبینێت، بەڵام بەتەواوەتی ئاسایی نەبووەتەوە، كاتێك لە هەندێك دەوڵەت قەدەغەی رێژەیی ماوە.

زیاتر گوتی، پێم وایە بەرزبوونەوەی نرخی نەوتیش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە ئێستە كۆمپانیاكانی دنیا دەستیان بە كاركردن كردووەتەوە، بۆیە سەردەمی دوای كۆرۆنا هەستی پێ دەكرێ و دنیا بە تایبەتی لە رووی ئابوورییەوە بەرەو پێش دەچێت، بەوەیش خواست زۆر دەبێت، كاتێك كارگەكان بەرهەم زیاد دەكەن و داواكاری لەسەر نەوت زیاتر دەبێ و نرخەكەی بەرز دەبێتەوە.

ئەو پەرلەمانتارە پێشبینی دۆخەكە بەوشێوەیە لە خراپیی ناكات و دووپاتی كردەوە، وەك هەڵاوسان پێم وایە جاری ماویەتی و باوەڕ ناكەم بەمنزیكانە هەڵاوسان بەوشێوە دروست ببێت كە دنیا بكەوێتە ناو تەنگژەیەكی ترەوە.

لە 2008ەوە هەڵاوسان لە ئابووری دنیا خێراتر بووە، تا ئاستێك بەهۆی خەرجكردنی چەندان ترلیۆن دۆلار بەشێوەی پاڵپشتیی دارایی، لەلایەن حكوومەت و بانكە ناوەندییەكانەوە خەرج كراوە، بەتایبەتی بۆ رووبەڕووبوونەوەی كاریگەرییەكانی كۆرۆنا، ئەوە هاوكات لەگەڵ چاكبوونەوەی بەهەنگاوی ئابووری دنیا و فرەوانبوونی پرۆسەی پێدانی ڤاكسین، كە رێگەی بۆ سووككردنی كۆتەكانی سەر چالاكییە ئابوورییەكان خۆش كرد، بەتایبەتی ئابوورییە گەورەكانی وەك ئەمەریكا و چین و ئەوروپا.

تێكڕای هەڵاوسانی ساڵانەی وڵاتانی رێكخراوی هاریكاریی ئابووری و پەرەپێدان كە 38 دەوڵەت تیایدا ئەندامن و 60%ی ئابووری دنیا پێكدێنن، لە مانگی نیسانی رابردوو گەیشتە 3.3% كە لە مانگی ئادار 2.4% بوو، بەوەیش گەیشتە بەرزترین ئاستی لە 2008ەوە، لەوانە ئەمەریكا بە پلەی یەكەم هات بە رێژەی 4.2%، ئەوەیش دوای ئەو بڕە پارانەی حكوومەتەكان بۆ پاڵپشتیی كۆمپانیاكان و پڕۆژەكانی ژێرخان خەرجیان كرد بە مەبەستی بەهێزكردنی ئابووری و چاكبوونەوەی.

ئەوانە وایان كرد بەكارهێنان و خواستی دنیا لەسەر كاڵاكان، بەتایبەتی وزە، زیاتر بێت. بۆ نموونە ئەمەریكا بەنیازە چوار ترلیۆن دۆلار بۆ بووژانەوەی ئابووری ئەو وڵاتە تەرخان بكات، یەكێتی ئەوروپایش پلانێكی بوژانەوەی ئابووری هەیە بە بەهای 915 ملیار دۆلار.

جاسم عجاقە، شارەزای ئابووری دەڵێت، ماوەی زیاتر لە ساڵ و نیوێكە ئابووری دنیا كەوتووەتە ژێر چەنگی پەتای كۆرۆنا، ئەوە وای كردووە چالاكییە ئابوورییەكان بوەستێ و بەكارهێنان زۆر كەم ببێتەوە، بەوەیش خواستی دنیا پاشەكشەی كرد، بۆیە هەڵاوسانیش كەمی كرد، دوای دەركەوتنی ڤاكسینەكان و دۆزینەوەی چارەسەرییەك بۆ پەتاكە، بەكارهێنان رووی لە هەڵكشان كرد و تێكڕاكانی هەڵاوسانیش جارێكی تر رووی لە زیادی كرد، بۆیە پێوەندییەك لە نێوان گەشەسەندن و بەكارهێنان و بەرزبوونەوەی ئاستی هەڵاوسان هەیە و هەرلایەكەیان ئەنجامی ئەویتریانە.

بانكی نێودەوڵەتی پێشبینی دەكات لە 2021 ئابووری دنیا بە رێژەی 5.6% گەشە بكات، سندووقی دراوی نێودەوڵەتیش پێشبینی كرد گەشەكردنی ئابووری بگاتە ئاستی 6%، لەوكاتەی تێكڕای هەڵاوسانی ساڵانەی وڵاتانی پێشكەوتوو 2%بووە و هی وڵاتانی گەشەسەندوو 4% بووە، بەم دواییە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ خۆراك و كشتوكاڵ (فاو)، پێشبینی كرد تێچووی هەناردەكردنی خۆراك لە دنیا لە 2021 بە رێژەی 12% بەرز ببێتەوە، ئەوەیش بەهۆی گرانبوونی نرخی كاڵا سەرەكییەكان و زیادبوونی خواست لەسەری.


مه‌حموود ئیسماعیل

هەپەگە ئاماری شەڕی دوومانگی ڕابردووی لەگەڵ سوپای توركیا بڵاوكردەوە


ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنی هێزەكانی پاراستنی گەل (هەپەگە) ڕایگەیاند، لەماوەی دوومانگی ڕابردوو گەریلاكانیان 288 چالاكی زەمینی و 38 چالاكی ئاسمانییان لەدژی سوپای توركیا ئەنجامداوە و 389 سەربازی توركیایان كوشتووە و 54 گەریلاش شەهیدبووە.

لە ڕاگەیەندراوێكدا ناوەندی ڕاگەیاندن و چاپەمەنیی هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە) ڕایگەیاندووە، “لەماوەی دوومانگی ڕابردوو،هێزەکانمان هەموو ڕۆژێک لە ناو تێکۆشاندان بوون”.

هەپەگە ئاماژەی بەوەشكردووە، “سوپای تورکیا ئەنجامی دوو مانگ شەڕ و ئەو گورزە قورسانەی لێیدراوە، لە ڕای گشتیی تورکیا و دونیا دەشارێتەوە”.

ئەوەشیخستووەتەڕوو، “لەم رۆژانەی دوایدا هێڵی کوردانی خیانەتکاری هێناوەتە پێشەوە و کاری تێکدەرانە و ئاژاوەگێڕانە لەلایەن هەندێک کەسەوە ئەنجام دەدات، دەیانەوێت لەو پشتەوە لەبەرخودانەکەمان بدەن”.

هەر بەگوێرەی ئامارەكەی هەپەگە، لەو دوومانگەدا 47 سەربازی سوپای توركیا كوژراوە و 54 گەریلاش شەهیدبوون.

هەپەگە دەشڵێت، سوپای توركیا 62 جار هەوڵیدا بچێتە ناو تونێلەکانی شەڕ و 17 جار لە دژی تونێلەکان و سەنگەرەکانی شەڕ چەکی کیمیایی و گازی ژەهراویی بەکارهێناوە.




هه‌فته‌ى داهاتوو لوتكه‌ى "عێراق، ئوردن ، میسر" له‌ به‌غدا به‌ڕێوه‌ ده‌چێت


رۆژى یه‌كشه‌ممه‌ى داهاتوو، لوتكه‌ى "عێراق، ئوردن ، میسر" له‌ به‌غدا به‌ڕێوه‌ ده‌چێت، هه‌ر یه‌ك له‌ مسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق، شا عه‌بدوڵڵاى ئوردن و عه‌بدولفه‌تاح سیسی سه‌رۆكى میسر، تێیدا ئاماده‌ ده‌بن.

سه‌رچاوه‌ میدیاییه‌كان بڵاویانكرده‌وه‌، ئه‌م لوتكه‌یه‌، درێژەپێدەری هه‌ردوو لوتكه‌ى قاهیره‌و ده‌ریاى مردووه‌ ده‌بێت.

لە مانگى "ئازار"ى رابردو، مسته‌فا كازمى سه‌رۆك وه‌زیرانى عێراق رایگه‌یاند، لوتكه‌ى "عێراق، ئوردن، میسر" به‌هۆى رووداوى به‌ریه‌كه‌وتنى دوو شه‌مه‌نده‌فه‌ر له‌ پارێزگاى سووهاجى میسر، دوا خرا، بووه‌ هۆی گیانله‌ده‌ستدانى 19 كه‌س و برینداربوونى 180سه‌رنشین.

به‌غدا جارێكى دیكه‌ش ئه‌م لوتكه‌یه‌ى دواخست، ئه‌میش به‌هۆى رووداوه‌كانى ناوخۆی ئوردن و هه‌وڵێكى كوده‌تا و ده‌ستگیركردنى ژماره‌یه‌ك به‌رپرسى باڵا له‌و وڵاته‌، عێراق له‌مباره‌وه‌ رایگه‌یاند، عه‌ممان هاوپەیمانێکی گرنگى به‌غدایه‌ له‌ناوچه‌كه‌، ئێمه‌ رێز له‌ سه‌روه‌ری و سه‌قامگیری ئه‌و وڵاته‌ ده‌گرین.

وێنە.. دوای گۆرانییە نوێکەی هەیفا وەهبی سەرنجڕاکێش دەردەکەوێت


ئەستیرەی گۆرانی و نواندنی عەرەبی هەیفا وەهبی کە هەمیشە جلوبەرگ و جەستەی رێکی بۆتە جێگای سەرنجی فانەکانی، ئەمجارەش لە دوای گۆرانی ( لوکنت ) لە رێگای چەند وێنەیەکەوە جوانی لەشولاری نمایش دەکات.

هەیفا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئینستاگرام چەند وێنەیەکی نوێی خۆی بڵاوکردۆتەوە کە زیاتر نمایشەکەی لە نمایشێكی سەماکارانە دەچێت، ئەمەش بۆتە مایەی سەرنجی فانەکانی.

هەیفا وەهبی یەکێکە لە ئەستێرە دەوڵەمەندەکان و، لە ئێستادا تەمەنی ٤٨ ساڵەو بە یەکێک لە هونەرمەندە دیارەکانی سەر ئاستی عەرەبی و جیهانی ناسراوە، هەیفا هەژمار دەکرێت بە یەکێک لەو 100 ئافرەتە شۆخەی دنیا، ئەو لە خێزانێکی موسڵمانی شیعە مەزهەبی لوبنان لە دایکبووە، دایکی میسریە و باوکی لوبنانی.

ئەم ئەستێرەیە بۆ جاری سێیەم لە ساڵی ٢٠٠٩ دا هاوسەرگیری لەگەڵ بازرگانی میسری ئەحمەد ئەبوو هەشیمە دەکات تەنیا ٤ ساڵ لەگەڵ یەکتر دەمێننه‌وه‌ و جیا دەبنەوە، تا ئێستاش نەزانراوە کە ئەم گۆرانیبێژە بە نهێنی چەند جار هاوسەرگیری کردووە.



ئەمریكا زیاتر لە هەزار سزای سەر ئێران هەڵدەوەشێنێتەوە


كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایدەگەیەنێت، كە ئەمریكا بڕیاری داوە زیاتر لە هەزار سزای سەر وڵاتەكەی هەڵوەشێنێتەوە، كە یەكێك لە سزاكان پەیوەستن بوو بە فرۆشتنی نەوتەوە و شارەزایەكی كاروباری دراوەكان-یش دەڵێت: “كاریگەری لەسەر بەهای تمەن دەبێت و نرخەكەی بەرزدەبێتەوە”.

میدیاكانی ئێران لە زاری مەحمود واعزی، سەرۆكی نووسینگەی ڕۆحانی بڵاویانكردەوە، كە ڕێككەوتن لەگەڵ ئەمریكا كراوە بۆ لابردنی سزاكانی سەر دڵنیایی و نەوت و گواستنەوە، كە لەلایەن سەرۆكی پێشووی ئەمریكاوە دۆناڵد ترەمپ سەپێنرابوون.

ڕاشیگەیاندووە، كە بەهۆی ڕێككەوتنەكەوە زیاتر لە 1040 سزای سەپێنراوی ئەمریكا لەسەر ئێران هەڵدەوەشێنەوە.

ئاشكراشی كردووە، كە ڕێككەوتوون لەسەر لابردنی هەندێك لە سزاكانی سەر كەسایەتی و ئەندامانی فەرمانگەكانی نزیك لە ڕابەری ئێران، كە پێشتر خرابوونە لیستی ڕەشەوە.

بەپێ وتەی چاودێرانی ئابووری، لابردن یان سووك كردنی سزاكانی سەر ئێران دەبێتە هۆی بووژانەوەی ئابووری ئەو وڵاتە و دابەزینی نرخی نەوت و بەرزبوونەوەی بەهای تمەن.

بۆ بەدواداچوونی ئەو پرسە (خەڵك) پەیوەندی كرد بە خاوەنی نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراو لە سلێمانی و وتی، “لابردنی سزاكانی سەر ئێران بەدڵنیاییەوە كاریگەری دەبێت لەسەر نرخی تمەن، كە ئێستا 100 دۆلار بە 2 ملیۆن و 380 هەزار تمەنە”.

ئاماژەی بەوەشكرد، لەبەر ئەوەی بڕیارەكە نوێیە و تازە لە میدیاكان بڵاوبۆتەوە، بۆیە ئەگەری ئەوەی هەیە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا بەتەواوی كاریگەرییەكەی دەربكەوێت.