بیروڕا

5/cate1/بیروڕا

پلاتفۆڕمی کوردستان

5/cate2/KP

ئابووری

6/cate2/ئابووری

ڕاپۆرت

6/cate3/ڕاپۆرت

چاوپێکەوتن

5/cate4/چاوپێکەوتن

گەلەری

3/cate6/گەلەری

هەمەڕەنگ

5/cate5/هەمەڕەنگ

وەرزش

5/cate1/وەرزش

ڤیدیۆ

3/cate6/ڤیدیۆ

نوێترین بڵاوکراوەکان

پاڤڵ تاڵەبانی چ دەرگایەکی کردەوە؟



عوسمان گوڵپی




مانگی تەمووز بۆ یەکیەتی نیشتمانی مانگێکی جیاواز بوو لە مێژووی حیزبی خۆیدا، کە پێشتر پێیدا تێنەپەڕیوە و ئەزموونی نەکردوە، ئەگەرچی یەکیەتی بە چەندی ناکۆکی و جیابوونەوە و شەڕ و ململانێدا تێپەڕیوە، بەڵام ئەوەی لەم مانگەدا ڕوویدا زۆر جیاواز بوو لە ململانێ و ناکۆکیەکانیتر، هەنگاوەکانی ئەم دواییەی پاڤڵ تاڵەبانی بە دوو جۆر ناو دەهێنرێن، بەشێكیان بە گۆڕانکاری و چاکسازی ناوی دەبەن و بەشێکیشیان بە کودەتا و گەلەکۆمەکی ناوی دەهێنن.

ئەم هەنگاوانەی پاڤڵ تاڵەبانی بۆ من گرنگ نیە چۆن ناو دەهێنرێن و پێشم وا نیە ئەم هەنگاوانە لە چوارچێوەی پەیڕە و میکانیزمە ئاساییەکانی حیزبدابن بەڵکو ئەوە دۆخێکی نائاساییە کە حیزبی پێدا تێپەڕ دەبێت، ئەوەی گرنگرە ئەو دەرگایەیە کە پاڤڵ تاڵەبانی کردیەوە، دەرگایەك کە پێشتر کەس لە ناکۆکیەکاندا نەیکردۆتەوە و لێی نەداوە.

بەڵکو هەنگاوەکانی ئەم دوایی پاڤڵ تاڵەبانی بوونە تاقیگەی ڕێگایەکی نوێی ململانێ و گۆڕینی باڵانس چ بۆ نێو خۆی حیزب بێت یان دەرەوەی حیزب، چونکە لە مۆدیلی حیزبی کوردیدا چەندین ڕێگای ململانێ حیزبی تاقی کراونەتەوە، لە جیابوونەوە و دروستکردنی حیزبی نوێ، تا لە ناوبردنی نەیار و بەلاڕێدابردنی کۆنگرە و باڵ باڵێن و دوور کەوتنەوە، کە هەموویان لە نێوان پلەبەندی بەرپرسیارێتیدابوون نەك هاوئاستی، بەڵام ئەو دەرگایەی پاڤڵ تاڵەبانی کردیەوە دەرگایەکی نوێ بوو، دەرگایەك کە ئەگەرچی لەم قۆناغەدا ئامانجەکەی پێکا، بەڵام لێکەوتەکانی دیارنین بۆ داهاتوو و دەکرێت هەمان دەرگا جارێکیتر لێی بدرێتەوە و ببێتە ڕێگایەکی نوێ بۆ گۆڕینی باڵانس، جا چ لە نێو خۆی حیزبدا یان لە لایەن هێزی نەیارەوە بەڵام لە ڕێگەی خودی حیزبەکەوە، بە پاساو گەلی جیاواز، چونکە هیچ گۆڕانکاری و هەنگاوێك نانرێت تا کۆمەڵێك پاسا و بەڵگەی بۆ ئامادە نکرێت، پێویستە بە ئەندازەی گەورەیی و بچوکی پلانەکە پاساوی گەورە و بچوك ڕیز بکرێت و دەشکرێت کە بەشێکیان دروست و بەشێکیشیان بۆ ڕەوایپێدانبێت، کە پاساوەکان بابەتەکەی من نین لەم نوسینەدا.

ئەو هەنگاوانەی پاڤڵ تاڵەبانی سەرکردایەتیکردن، کردیانە کەسی یەکەم و خاوەن بڕیاری نێو یەکیەتی، ئەوەی کار ئاسانی بۆ ئەمە کرد وێڕای بوونی ئەو وەك کوڕی گەورەی تاڵەبانی، کۆبوونەوەی تواناو باڵەکانیتری یەکیەتی بوو لە دەوری پاڤڵ تاڵەبانی بەرامبەر لاهور شێخ جەنگی، ئەمەش وایکرد هەنگاوەکان وەك خۆیان جێ بەجێ ببن و لاهور شێخ جەنگی بە تەنها بهێڵێتەوە و لە ژێر کاریگەری هۆکار گەلێك و مانەوەدا ڕازیبێ بە هەنگاوەکانی هاو ئاستەکەی.

ئەو ڕێگایەی پاڤڵ تاڵەبانی پێداڕۆشت پێشتر کەسی پێدا نەڕۆشتبوو، لە بارامبەر هاوئاستی خۆیی و خاوەن دەنگی زۆرینەی کۆنگرە و دەزگای زەبەلاح و هێز، بەڵام ڕێگاکە و ئامادەسازی جۆراوجۆر بۆیی و چۆنیەتی مامەڵەی بەرامبەر وایکرد کە ئاسانبێت، بە بێ ئەوەی حیزبەکەی پارچە پارچە بکات، لێرەدا قسە لەسەر لێکەوتەکان و کاریگەریەکان ناکەم

بەڵام ئەوەی کەماوە بۆ داهاتوو ئەو دەرگایەیە کە پاڤڵ تاڵەبانی بۆ یەکەم جار کردیەوە، ئایا ئەمە نابێتە ڕێگایەکی تەجروبەکراوی شایەن بە دووبارەبووەوە نەك بۆ یەکیەتی بە تەنها بەڵکو بۆ حیزبەکانیتریش؟ چونکە ڕاستە لە ئێستادا بۆچوونەکانی یەکیەتی تاڕادەیەك کۆکیان پێوە دیارە، بەڵام ئەم کۆك بوونە لە گەڵ پاڤڵ تاڵەبانی تا کەی دەخایەنێت؟ پاڤڵ تاڵەبانی تاکەی دەتوانێت کۆك بوون و دۆستایەتی ئاراستە نێوخۆییەکان و تەنانەت حیزبی منافسیش ڕاگرێت؟ یان پلانیتری بۆ دوای ئەم هەنگاوانە هەیە؟ گریمان بەرژەوەندیەکان و سیاسەتی دەرەکی و کێ بڕکێی نێوخۆیی وایکرد کۆکەکانی ئێستا جارێکیتر ناکۆك بوونەوە؟ ئەو کات ناکرێت هەمان ئەو ڕێگایە بۆ یەکلاکردنەوە پەنای بۆ ببرێت، لە کاتێکدا هەموان هێز و پارە و پەیوەندی دەرەکی ومیدیایان هەیە؟ لە لایەکیتریشەوە ئەی ئەگەر نێوان یەکیەتی و پارتی ناکۆکی تێکەوتەوە و کەوتنەوە گەرێکیتری ململانێ، ئەو کات بیرلە وە ناکرێتەوە کە نەیارەکانی بەدەردی ئەم رێگایە بەرێت، مەگەر هێز و پشتیوانی سیاسی و میدیا و سەرچاوەی دارای بەردەست نین؟ کەواتە ئەو دەرگایەی پاڤڵ تاڵەبانی کردیەوە وادەکات هەمیشە چاوی لە کلیلی دەرگاکە بێت نەبادا ئەوانیدی بیکەنەوە، هەرچەند تەنها بۆ یەکیەتی نا بەڵکو هێزەکانیتریش دەبێت بزانن کە دەرگایەکی نوێ بۆ گۆڕینی باڵانس تەجروبەکراو قابیلی دووبارە کردنەوەشە، ئەگەرچی هێشتا زووە بۆ ئەوەی شیرکردنەوە بۆ گۆڕانکاریەکانی ئەم دوایەی یەکیەتی و لێکەوتەکانی بکرێت

ئەمریکا و تورکیا و ڕۆژاڤا

شێركۆ كرمانج

لە دوایین چاوپێکەوتنی (لێپێچینەوەی) لەگەڵ ئەندامانی کۆمیتەی کاروباری دەرەوە لە کۆنگرێس، ڤکتۆریا نۆلاند، جێگری وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری سیاسی، گوتی ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە پشتیوانیکردنی کوردانی سوریاو یەپەگە. هاوکات، گوتیشی ئەمریکا مکوڕە لەسەر ئەوەی کە تورکیا دەبێت دەستبەرداری موشەکی S-400 بێت کە لە ٢٠١٧ لە ڕوسیای کڕیوە. لە دوایین قسەکانی دەسەڵاتدارنی تورکیاش وادەردەکەویت کە ئەوان بە هیچ شێوەیەک دەستبەرداری موشەکە ڕوسییەکان نابن.

تورکەکان دەڵێن ئەوان تەنیا ئامادەن هەندێک زانیاری لەسەر موشەکەکان بدەن بە ئەمریکییەکان‌و نەهێڵن ڕوسەکان زانیاری لەسەر فڕۆکە ئەمریکییەکان، کە تورکیا بەکاریان دێنێت، بەدەستبێنن. ئەمەش لای ئەمریکییەکان تا ئێستا قابیلی قەبوڵ نیە، بۆیەش ساڵێک زیاترە لە بەرنامەی دروستکردنی فۆڕکەی F-35 تورکیایان وەدەرنا.
دیارە دەبێت ئەوە بزانین لەکاتی لێپێچینەوە لە کۆنگرێس نوێنەرانی حکومەتی ئەمریکا زیاتر جەوهەری سیاسەتی پەیڕەوکراوی ئەمریکا دەخەنەڕوو لەوەی لەکاتی قسەکردن بۆ ڕۆژنامەنوسان دەیکەن. بۆیە ئەو قسانەی ڤیکتۆریا نولاند دەبێت بە هەند وەربگیرێن.

ئەوە بەو مانایە نیە کە سیاسەتی ئەمریکا ئیدی ئەوەیەو تەواو چونکە سیاسەتی ئەمریکا کۆنکریت نیە، هەمیشە لە گۆڕان دایە. بەڵام بە بنەما لەسەر هەڵسوکەوت‌و جوڵەکانی تورکیا پێناچێت کە ئەمریکا جارێکی دیکە بە ئاسانی بتوانێت تورکیا لە باوەش بگرێتەوەو ئاستی پەیوەندییەکانیان وەک جاران لێبکەنەوە، لانیکەم تا ئەردۆگان لەسەر حوکم بێت‌‌و لە پەلاهاوێژییەکانیشی بۆ ناوچەکە، لە لیبیاو لە ئازەربایجان‌و لە قوبرس‌و لە دەریای سورو لە دەریای ناوەڕاست بەردەوام بێت. بۆیە مانەوەی ئەردۆگان‌و سەرکێشییەکانی لە قازانجی کورد دایە، ئەوە ئەگەر هێرشی ڕاستەوخۆ نەکاتە سەر ڕۆژاڤا یان باشور.

لەو لێپێچینەوەیەی کە لە ٢١ جولای لە کۆنگرێس کراوە، ئەندامانی هەر دوو حیزب، دیموکرات‌و کۆماری، ناڕەحەتی خۆیان لە سیاسەتەکانی تورکیاو ئەردۆگان دەربڕیوەو ڕاستەوخۆ باسی مامەڵەکردنی تورکیایان لەگەڵ سیاسەتوانە کوردەکان‌و هەدەپە کردوەو ناڕەزاییان دەربڕیوە. بەڕادەیەکیش لە سیاسەتەکانی دیکەی تورکیا نیگەرانن کە باسیان لە دانانی سزای زیاتر بەسەر تورکیادا کرد.

ئەوەی تا ئێستا وای لە ئەمریکا کردوە کە تورکیا قاونەدا ترسی ئەمریکایە لە سەرەڕۆییەکانی ئێران لە ناوچەکەو زیادبوونی نفوزییەتی لە عێراق‌و سوریاو لوبنان‌و یەمەن. هاوکات هاتنی ڕوسیا بۆ ناوچەکە ئەمریکای نیگەران کردوە، ئەمەش پێگەی تورکیای بۆ ئەمریکا گرنگ هێشتۆتەوە، ئەمریکا بەو هیوایەیە کە تورکیا بەخۆیدا بچێتەوەو بگەڕێتەوە باوەشی ڕۆژائاوا.

ئەو خەون‌و خەیاڵەی ئەمریکا زۆر دوورە لە واقیع. تورکیا مەترسییە لەسەر ئەمریکا نەک لەبەر ئەوەی ڕوسیا گەڕاوەتەوە ناوچەکە یان ئێران هەژموونی بەسەر ناوچەکەدا کێشاوە بەڵکو تورکیا خۆی بووە بە هەڕەشە لەسەر بەرژەوەندییەکانی ڕۆژئاوا. تورکیای سەدەی بیست‌و یەک تورکیا سەدەی بیست نیە. تورکیا ئێستا خۆی وەک زلهێزێکی ناوچەیی وێنادەکات خۆیا وەک خاوەنی ئەسڵی دڤەرەکە دەبینێ‌و پێیوایە تەنیا لەڕێگەی هێز، نەرم‌و ڕەق، زەوی‌و دەریایی، دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ ڕۆژگارەکانی پێشوتر.

بۆیە ئەمریکاو ئەوڕوپا لەلایەک‌و تورکیا لەلایەکی دیکە زۆر سەختە ببنەوە هاوپەیمان چونکە بەرژەوەندییەکانیان‌و خەونەکانیان یەکتربڕن نەک یەکترتەواوکەر، ڕێک پێچەوانەی ڕۆژگاری جەنگی سارد

کاتێک مۆبایلەکەت تەڕ بوو مەیخەرە ناو برنجەوە


زۆر کەس واڕاهاتوون کاتێک مۆبایلەکەیان دەکەوێتە ناو ئاوەوە بۆ ئەوەی لە سوتان و خراپبوون بیپارێزن دەیخەنە ناو برنجەوە، بەڵام شارەزایانی بواری تەکنەلۆژیا ئەو بیرۆکە بە هەڵە هەژمار دەکەن.

ماڵپەڕی برایتساید لە بابەتێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، لەکاتی تەڕبوونی مۆبایل نابێت لەبەر ئەم هۆکارانە بخرێتە ناو برنجەوە، ئەو بیرۆکەیە هیچ بنەمایەکی زانستی نییە و نابێتەهۆی وشککردنەوەی مۆبایلەکە، برنجەکە ئاوەکە نامژێت و کێشەکە چارەسەر ناکات، ئەگەری هەیە ئاردی برنجەکە و شێ لە مۆبایلەکەدا بمێنێتەوە زیانەکانی زیاتر بێت.

هەروەها دەڵێت، ڕێگە بدە مۆبایلەکە بە هەوای سروشتی وشکبێتەوە، چونکە بەو ڕێگەیە خێراتر وشک دەبێتەوە وەک ئەوەی لەناو برنجەکەدا بێت.

ئەی چیبکرێت کاتێک مۆبایلەکەت تەڕ دەبێت؟

ماڵپەڕەکە ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، بەخێرای مۆبایلەکە بکوژێنەوە، لەڕێگەی پارچە قوماشێکی وشکەوە یان کلێنس مۆبایلەکە وشکبکەرەوە و هەر پارچەیەکی وەک پاتری و سیمەکەی دەتوانرێت دەربهێنرێت لە مۆبایلەکەی دەربهێنە و بارگاوی مەکەرەوە یان هێدفۆنی بۆ بەکارمەهێنە و ڕێگە بدە بە شێوەی سروشتی خۆی وشکبێتەوە کە نزیکەی 24 بۆ 36 کاتژمێر بخایەنێت.

حەشدی شەعبی هێرشی توند دەکاتەسەر پلاسخارت


دەستەی حەشدی شەعبی هێرشی توند دەکاتە سەر نێردراوی سکرتێری گشتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق و دەڵێت، ” پلاسخارت لە ئەرکەکەی خۆی لایداوە”.

فالح فەیاز، سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی لە تویتەری خۆی نووسیویەتی، “وایدەبینین بەڕێز جینین پلاسخارت، نوێنەری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق لە ئەرکی پیشەیی خۆی لایداوە، بووەتە وەرەقەیەک لە گۆڕەپانی سیاسی عێراقدا”.

فەیاز ئەوەشی نووسیوە، “بەڕێز پلاسخارت ئێمە پێویستمان بە پشتیوانی نیشتیمانی جەنابتانە لە عێراق”.

سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی کۆتایی تویتەکەی بە هاشتاگی “بەڵێ بۆ سەروەری عێراق” هێناوە، بێ ئەوەی ئاماژە بە هۆکاری ڕەخنەگرتن لە پلاسخارت ئاشکرا بکات.

ئەمریکا لە ئەفغانستان هێرشی ئاسمانی کردە سەر تالیبان


ئاژانسی ئەسۆشەیتید پرێس لە زاری چەند لێپرسراوێکی ئەمریکاوە بڵاویکردەوە، هێزی ئاسمانی وڵاتەکەیان چەند هێرشێکی کردووەتە سەر چەکدارانی تالیبان لە ویلایەتی قەندەھار، وەک پشتیوانیەک لە هێزەکانی حکومەتی ئەو وڵاتە .

جۆن کێربی وتەبیژی پنتاگۆن بڵاویکردەوە، فڕۆکە ئەمریکییەکان چەند ھێرشیکێکیان کردووەتە سەر چەکدارانی بزوتنەوەی تالیبان، بەڵام بە دیاریکراوی شوێنی هێرشەکانی دەستنیشان نەکرد .

کێربی وتی "لە چەند ڕۆژی رابردوودا لە ڕێگەی بۆردومانی ئاسمانییەوە پشتیوانیمان کردووە لە هێزە چەکدارەکانی ئەفغانستان، بەڵام بە هیچ شێوەیەک وردەکاری هونەری هێرشەکان ئاشکرا ناکەم ".

لە لایەکی ترەوە لێپرسراوێکی پنتاگۆن بێئەوەی ناوی خۆی ئاشکرا بکات رایگەیاند، لە ڕۆژانی چوارشەممە و پێنجشەممە، هێزەکانی ئەمریکا ٤ ھێرشی ئاسمانیان ئەنجامداوە بۆ کۆمەککردن بە هێزە چەکدارەکانی ئەفغانستان .

ئەو لێپرسراوەی پنتاگۆن ئاشکرایکرد، هێرشەکان کراونەتە سەر کەلوپەلی سەربازی و لۆجستی کە تالیبان لە کاتی هێرشەکانی ئەم دواییەدا لە دەستی هێزەکانی ئەفغانستانی سەندووە و دەستی بەسەردا گرتووە .

چی جۆرە زەیتێک بۆ تەندروستیت گونجاوترە؟



توێژەران لە زانکۆی کامبریدج تاقیکردنەوەیەکیان هەڵبژارد کە ٩٤ خۆبەخش بەشدارییان تێدا کردووە کە تەمەنیان لە نێوان ٥٠ بۆ ٧٠ ساڵدایە، و کران بە سێ کۆمەڵەوە، بەگوێرەی هەواڵێکی ماڵپەڕی "روسیا تودەی".

کۆمەڵەی یەکەم هەموو رۆژێك ٥٠ گرام کەرەیان خوارد لەماوەی چوار هەفتەدا، کۆمەڵەی دووەم بە هەمان بڕ زەیتی زەیتوونیان خوارد، کۆمەڵەی سێیەمیش زەیتی گوێزی هیندییان خوارد بە هەمان بڕ.

تاقیکردنەوەکە دەریخست کە ئاستی کۆلیسترۆلی زیانبەخش لە خوێندا زیادی کرد بەڕاددەی %١٠ لەو کەسانەدا کە رۆژانە کەرەیان دەخوارد، هەروەها پشکنینەکان دەریانخست کە زەیتی زەیتوون تاڕاددەیەکی کەم ئاستی کۆلیسترۆلی زیانبەخش دادەبەزێنێت و بەڕاددەی %٥ ئاستی کۆلیسترۆلی بەسوود بەرزدەکاتەوە.

باشترین ئەنجامەکانیش لەلای ئەو کەسانەبوو کە زەیتی گوێزی هیندییان دەخوارد، چونکە پشکنینەکان دەریانخست کە کۆلیترۆلی زیانبەخش لە جەستەیاندا کەمبووەوە و کۆلیسترۆلی بەسوود بەڕاددەی %١٥ بەرزبووەوە.