دەقی پرۆژەی بەهەرێمكردنی سلێمانی بخوێنەرەوە

ليست هناك تعليقات

پڕۆژەی بە هەرێمکردنی پارێزگای سلێمانی

دیباجە

بەپشت بەستن دەستوری هەمیشەیی عێراق، بە پابەندبونمان بە (یاسا بەرکارەکانی هەرێمی کوردستان، دەوڵەتی عێراقی و یاسا نێودەوڵەتیەکان)ەوە، پرۆژەی بە هەرێمکردنی پارێزگای سلێمانی کە لە لایەن دەستەیەک لە خەڵکی پارێزگاکەوە نوسراوە، بەیان ئەکەین.

بە درێژایی مێژوو، خەڵکی ئێمە دژی حوکمدارێتی بێگانە و ناعەدالەتی و زوڵم و پەراوێزخستن بوە، خەباتیان بۆ ئازادی و مافی خۆ بەڕێوەبردن و سەربەخۆیی کردوە. ئەمڕۆش بۆ گەڕاندنەوەی بەهاو خەسڵەتە بنەڕەتیەکانی خۆیان دێنە مەیدان، بۆ وێنەکردنی نەخشەی ئایندەی سیستەمی سیاسی و حوکمداری خۆیان خەبات ئەکەن.

بۆ قۆناغێکی ڕاگوزەر، بەم پڕۆژەیە خەڵکی پارێزگای سلێمانی لە چوارچێوەی عێراقێکی فیدڕاڵدا، هەوڵی یەکخستن و ڕێکخستنی جیاوازییەکان و سەربەخۆیی هەرێمەکەی ئەدا، تا لە ڕاپرسییەکی گشتیدا، دەستوری شەرعی هەمیشەیی پەسەند ئەکات. هەر بە پێی ئەو دەستورەش ڕێکارەکانی دروستکردن و ڕێکخستنی کارەکانی ژیانی دیموکراسی، سیاسی، ئابوری، و کۆمەڵایەتی بۆ هەرێمی پارێزگای سلێمانی دەنوسرێ و دیاری ئەکرێت.

دەروازەی یەکەم

(پرەنسیپە گشتییەکان)

بەندی یەک:

أ ـ ناوی پڕۆژەکە ( پڕۆژەی بە هەرێمکردنی پارێزگای سلێمانی )یە.

ب ـ دیباجەکە بەشێکە لە پڕۆژەکە و دانەبڕاوە.

بەندی دوو:

أ ـ تا دەستورێکی هەمیشەیی بۆ هەرێمی پارێزگای سلێمانی بە ڕێکاری یاسایی ئەنوسرێتەوە و لە لایەن زۆرینەی دەنگدەرانەوە پەسەند ئەکرێت، ئەم دام و دەزگایانەی پارێزگار، ئەنجومەنی پارێزگا، ئیدارە و بەڕێوەبەرە گشتییەکان، لە دەڤەرەکە کاری خۆیان ئەکەن.

ب ـ دوای وەرگرتنی بڕیاری ڕەزامەندی دادگای فیدڕاڵی عێراق، ڕاستەوخۆ کار بەم پڕۆژەیە ئەکرێت.

بەندی سێ:

أ ـ سیستەمی بەڕێوەبردنی هەرێمی پارێزگای سلێمانی دیموکراسی و فرەیی ئەبێت، دەسەڵاتەکان لە نێوان یەکە ئیدارییەکان (قەزا، ناحیە، گوند) ەکاندا، لەسەر بنەمای مێژوە و جوگرافیا دابەش ئەکرێت. مافی دیاریکردنی چارەنوسی هەرێمەکە بۆ ئایندەی عێراق و کوردستان لە دەستوردا جێگیردەکرێت.

بەندی چوار:

هێزی پێشمەرگەی کوردستان لە سنوری پارێزگای سلێمانیدا، تا چاککردن و ڕێکخستنەوەی لە ژێر دەسەڵاتی مەدەنی پارێزگاردا ئەبێت.

بەندی پێنج:

تا نوسینەوەی دەستوری هەمیشەیی هەرێمی پارێزگای سلێمانی، دادگاکان سەربەخۆ ئەبن، کار بە یاسا بەرکارەکانی عێراق و هەرێمی کوردستان ئەکەن.

بەندی شەش:

هەرێمی پارێزگای سلێمانی ئاڵای خۆی و سرودی خۆی ئەبێت و بە یاسا ڕێکدەخرێت.

بەندی حەوت:

زمانی کوردی، زمانی ڕەسمی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ئەبێت، هەر خێزانێک مافی پەروەردە کردن و فێرکردنی نەوەکانی خۆی بە زمان و زاراوەی جیاواز، بە پێی ڕێکارە پەروەردەییەکان هەیە.

بەندی هەشت:

هەمو ئەو نوسراو و دۆکیۆمێنتە ڕەسمیانەی عێراق و هەرێمی کوردستان دانپیانراو ئەبن.

دەروازەی دووەم

(مافە بنەڕەتیەکان)

بەندی نۆ:

مافی هاوڵاتیبون لەسەر بنەمای بونی ڕەگەزنامەی باوەڕپێکراوی پارێزگاکە پارێزراو ئەبێت، ئەرکی هاوڵاتیانیش بە یاسا و لەسەر ئەو بنەمایە دیاری ئەکرێت.

بەندی دە:

هاوڵاتیان لە مافەکانیاندا و لەبەردەم یاسادا یەکسانن. هەمو جیاوازییەکی ( نەتەوە، ئاین، ڕەگەز، و جێندەری) ڕەتکراوەیە.

بەندی یانزە:

سەربەستییە تایبەتی و گشتییەکان، لە دەربڕینی بیروباوەڕی ئاینی و ویژدانی، بیرو بیرکردنەوە، پارێزراوە.

بەندی دوانزە:

مافی کۆڕ و کۆبونەوە و خۆپیشاندان پارێزراوە.

بەندی سیانزە:

پێکهێنانی حیزب و ڕێکخراوی سیاسی و کۆمەڵی مەدەنی، بە پێی ڕێکارە یاساییەکانی عێراق پارێزراوە.

بەندی چواردە:

موڵک و ماڵی گشتی و تایبەت پارێزراو ئەبێت، هەمو جۆرێکی هەڵکوتانە سەر ماڵان لە لایەن دەزگا حکومی و ئەمنی و حیزبییەکانەوە قەدەغە کراوە.

بەندی پانزە:

هیچ کەس بە بێ فەرمانی دادگا ڕاناگیرێ و زیندانی ناکرێت، ڕاوەدونان و گرتن بە هۆکاری بیروڕای سیاسی و ئاینی قەدەغەیە.

دەروازەی سێ یەم

(دەسەڵاتی جێبەجێکردن، حکومەتی ڕاگوزەر )

بەندی شانزە:

حکومەتی ڕاگوزەر پێکدێ لە:

أ ـ پارێزگار و جێگرەکانی، ئەکرێت ئەنجومەنی جێبەجێکردن بە سەرۆکایەتی پارێزگار دروست بکەن.

ب ـ ئەنجومەنی پارێزگا.

ج ـ بەڕێوەبەرە گشتییەکان، قایمقامەکان، بەڕێوەبەری ناحیەکان و نوێنەرانی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵی مەدەنی (لە ئەنجومەنی پارێزگا بە دەنگدان متمانەیان پێ ئەدرێ).

د ـ دادگا و دەسەڵاتی داوەری.

بەندی حەڤدە:

هەر سێ دەسەڵاتەکە سەربەخۆ ئەبن و لە یەکتری جیاکراوە ئەبن.

بەندی هەژدە:

هیچ بەرپرسێکی حیزبی و حکومی و هیچ هاوڵاتییەک بۆ کاری جینائی پارێزبەندی نیە.

بەندی نۆزدە:

حکومەتی ڕاگوزەر نەخشەی سیاسەتی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێمی پارێزگای سلێمانی دائەڕێژێت و گفتوگۆ لەگەڵ هەرێمەکانی تری عێراق و کوردستان ئەکات.

بەندی بیست:

حکومەتی ڕاگوزەر نەخشەی سیاسەتی ئابوری، بازرگانی و ئەمنی بۆ هەرێمی پارێزگای سلێمانی دائەڕێژێت.

بەندی بیست و یەک:

حکومەتی ڕاگوزەر ئەرکی ڕێکخستنەوە و بە نیشتیمانیکردن و بە نیزامیکردنی هێزەکانی پێشمەرگە و پارێزگاریکردنی هەرێمی پارێزگای سلێمانی لە ئەستۆ ئەگرێت.

بەندی بیست و دو:

حکومەتی ڕاگوزەر سیاسەتی دارایی، ڕێکخستنەوەی گومرگ، بازرگانی نێوان هەرێمی پارێزگای سلێمانی و هەرێم و پارێزگاکانی تری عێراق و سنورەکان دائەڕێژێت.

بەندی بیست و سێ:

حکومەتی ڕاگوزەر، میزانییەی گشتی هەرێمی پارێزگای سلێمانی دائەنێت و کار بۆ بوژاندنەوەی سیستەمی بانکی ئەکات. کار بۆ گەشەکردنی ژێرخانی پیشەسازی، کشتوکاڵ و گەشتوگوزار ئەکات.

بەندی بیست و چوار:

حکومەتی ڕاگوزەر، کرێی موڵک و ماڵی گشتی و تایبەت بە شێوەیەکی دادپەروەرانە ڕێکدەخاتەوە.

بەندی بیست و پێنج:

حکومەتی ڕاگوزەر، ئیدارەی سامانە سروشتییەکانی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ئەکات، بە هەمو کار و گرێبەستەکانی پێشودا ئەچێتەوە، بەو مەبەستەش گفتوگۆ لەگەڵ کۆمپانیا بیانی و ناوخۆییەکانی ئەو بوارە و پارێزگا و هەرێمەکانیتری عێراق ئەکات.

بەندی بیست و شەش:

حکومەتی ڕاگوزەر هەمو ئەو کێشانەی بە هۆی ئیدارەی ڕابردو توشی خەڵک و دامودەزگاکانی بوە بە شێوەی ئەرێنی (ئیجابی) چارەسەر ئەکات.

بەندی بیست و حەوت:

حکومەتی ڕاگوزەر، هەمو تۆڕەکانی پەیوەندییەکان (پۆستە و گەیاندن، تەلەفۆن، مۆبایل و ئەنتەرنێت) ڕێکدەخاتەوە و پیاچونەوە بە سیاسەت و گرێبەستەکانی پەیوەندییەکانی گەیاندنی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ئەکات.

بەندی بیست و هەشت:

حکومەتی ڕاگوزەر، گرنگی بە کەرتی تەندورستی گشتی و دامودەزگا گشتییەکانی ئەدات و کاری کۆمپانیاکانی دەرمان و خەستەخانە تایبەتەکان ڕێکدەخاتەوە.

بەندی بیست و نۆ:

حکومەتی ڕاگوزەر، گرنگی بە کەرتی پەروەردە و خوێندنی باڵا و زانکۆ گشتییەکان ئەدات و کاری کۆمپانیا و دەزگا تایبەتەکانی ئەو بوارە ڕێکدەخاتەوە.

بەندی سی:

حکومەتی ڕاگوزەر، کاروباری ڕەگەزنامە و دەزگا پەیوەندیدارەکانی ڕێکدەخاتەوە.

بەندی سی و یەک:

حکومەتی ڕاگوزەر، بە هاوکاری ئۆفیسی سلێمانی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان و دەزگا پەیوەندیدارەکان، لیستی دەنگدەرانی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ڕێک و پاک ئەکاتەوە.

بەندی سی و دو:

حکومەتی ڕاگوزەر، کاروباری پەناهەندە و ئاوارەکانی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ڕێکدەخاتەوە.

بەندی سی و سێ:

هەر یاسایەک دژی بەندەکانی ئەم پرۆژەیەی هەرێمی پارێزگای سلێمانی بێت، لە لایەن ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانییەوە هەڵدەپەسێردرێ و کاری پێ ناکرێت.

بەندی سی و چوار:

هەر یاسایەک دوای (ڕەزامەندی و بڕیاری دادگای فیدڕالی عێراق)، لە ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی یەوە تایبەت بە هەرێمی پارێزگای سلێمانی دەربچێت باڵاترە لە یاساکانی پێشوو.

بەندی سی و پێنج:

ئەندامان و بەرپرسەکانی هێزی پێشمەرگەی کوردستان، ئەگەر پێش دو ساڵ دەستی لە کارەکەی نەکێشابێتەوە مافی خۆ پاڵاوتنی بۆ هیچ پۆستێکی گشتی نیە.

بەندی سی و شەش:

هەتا دەستوری هەرێمی پارێزگای سلێمانی ئەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بە پێی یاسای هەڵبژارنەکانی پارێزگاکانی عێراق هەڵدەبژێردرێت.

بەندی سی و حەوت:

حکومەتی ڕاگوزەر، هەوڵ ئەدات لە نزیکترین دەرفەتدا، هەڵبژاردنی نوێ بۆ ئەنجومەنی پارێزگا بکات.

بەندی سی و هەشت:

ئەنجومەنی پارێزگا کۆبونەوەکانی بە پێی پەیڕەوی ناوخۆی خۆی و بە ئاشکرا ڕێکدەخات.

دەروازەی چوارەم

( دەسەڵاتی دادوەری )

بەندی سی و نۆ:

أ ـ دەسەڵاتی دادوەری سەربەخۆیە و جگە لە یاسا هیچ دەسەڵاتێکی بەسەرەوە نیە.

ب ـ دەسەڵاتی دادوەری بە بێ جیاوازی دەسەڵاتی بەسەر کەسایەتی مەعنەوی و ئاساییدا هەیە.

ج ـ دەسەڵاتی دادوەری میزانیەی سەربەخۆی ئەبێت و لە لایەن ئەنجومەنی پارێزگاوە بۆی دیاری ئەکرێت.

د ـ دەسەڵاتی دادوەری بە ڕاوێژ لەگەڵ ئەنجومەنی دادوەری ئەتوانێ دادگای تایبەت پێکبهێنێت.

درەوازەی پێنجەم

(پێکهاتەی دەستەی نوێ)

بەندی چل:

أ ـ پێکهێنانی چەندین دەستەی جیاواز بۆ (مافی مرۆڤ ، دەستپاکی ، چاودێری دارایی ، گەڕاندنەوەی موڵک و ماڵی گشتی).

ب ـ ئەندامانی ئەو دەستانە بە پێی یاسا و بە ڕاوێژ لەگەڵ دەسەڵاتە تایبەتمەندەکان، لە ئەنجومەنی پارێزگا دادەنرێن.

ج ـ ئەندامانی ئەو دەستانە نابێت فەرمانبەری دەزگا حکومییەکان و کۆمپانیا بازرگانییەکان بن.

دەروازەی شەشەم

(قەزا و ناحیە و گوندەکان)

بەندی چل و یەک:

أ ـ سنوری جوگرافی قەزا و ناحیە و گوندەکان بە پێی نەخشەی ئیداری باوەڕپێکراوی عێراق دیاری ئەکرێت. هەتا نوسینەوەی دەستوری هەمیشەیی هەرێمی پارێزگای سلێمانی ناوەکانیان وەک خۆیان دەمێننەوە.

ب ـ بە شێوەی لامەرکەزی دەسەڵاتەکانیان پیادە ئەکەن.

ج ـ بە پێی ڕێژەی دانیشتوان، لە ئەنجومەنی پارێزگا میزانیەیان بۆ دیاری ئەکرێت.

د ـ مافی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی خۆجێیی خۆیانیان هەیە، ڕاستەوخۆ پەیوەستی ئەنجومەنی پارێزگا ئەبن.




بەندی چل و دو:

پارێزگای هەڵەبجە، ئیدارەی گەرمیان و ڕاپەڕین هەتا نوسینەوەی دەستوری هەرێمی پارێزگای سلێمانی، تایبەتمەندییەکانیان وەک خۆیان پارێزراو ئەبێت. لە دەستوری هەرێمی پارێزگای سلێمانیدا، ئەوان و هەمو قەزاکانی تریش مافی دیاریکردنی چارەنوسی خۆیانیان هەیە، وەک پارێزگا یان هەر شێوازێکی تری دەستوری کە بیانەوێت لە ناو هەرێمی پارێزگای سلێمانیدا، بەڕێوەبردنی خۆیان ڕێکبخەن، بە داهات و دەسەڵاتی زیاترەوە لە ئێستا.

ليست هناك تعليقات

إرسال تعليق